Ethisch handvest

Wat is ethiek? Ethiek is de kunst om zich te gedragen (hè ethikè in het Grieks = de kunst van het gedrag) op een manier die wordt geacht juist te zijn voor een gemeenschap. Zo is het bijvoorbeeld in onze cultuur niet ethisch om te stelen. Men spreekt over kunst en niet over wetenschap, want het valt onder de betekenis dat iemand die liegt om zijn familie in tijden van oorlog te beschermen, niet op dezelfde manier kan worden berispt als iemand die liegt om zijn comfort veilig te stellen of zelfs liegt voor zijn plezier. De ethiek is dus de kunst om te begrijpen en om zich aan te passen aan de omstandigheden.

Waarom gemeenschappelijke waarden? Ethiek verschijnt in de vorm van waarden. Het gaat om het idee waaraan men een waarde hangt alsof het zou gaan om artikelen met een geldwaarde. Wij hechten bijvoorbeeld een grote waarde aan het respect voor het woord. Dat betekent dat, alsof het gegeven woord een artikel is met een geldwaarde, het woord een grote waarde heeft. Het woord is een waarde op zich.

En de ethiek van een onderneming? Wanneer een bedrijf groter wordt (meer werknemers, meerdere productie- en/of distributielocaties, internationalisering, enz.), krijgt het te maken met andere uitdagingen. Een daarvan is de communicatie tussen de mensen onderling. Een andere uitdaging is het omgaan met multiculturaliteit. Wij moeten gemeenschappelijk gedrag aannemen, wat niet vanzelf gaat. Ethiek dient om dit gedrag te herkennen en te delen, met als doel het vergemakkelijken van de communicatie en het gemeenschappelijke leven. Ethiek is eigenlijk een gemeenschappelijke taal voor de mensen in het bedrijf.

Is het wel redelijk om te spreken over ethiek in een wereld waar winst wordt gemaakt? Meer dan ooit moeten wij het geldwezen in dienst van de economie stellen. De economie van nu, die wezenlijke rijkdom creëert, moet zo ten dienste van de mens zijn. Leidinggeven aan een bedrijf, rijkdom creëren: dat is de winst in dienst stellen van de maatschappij, en in een breder perspectief, van het gemeenschappelijke belang, oftewel: het is het bewustzijn dat wij de schakels zijn van een interne en externe keten van het bedrijf.

Wat zijn onze waarden? De volgende waarden zijn de waarden die wij aanhangen te midden van alle andere onderdelen van ons bedrijf. Als wij deze volgen, leren wij samen te leven en kunnen wij samenleven. Deze waarden vormen de bindende kracht van ons bondgenootschap. Zij vergemakkelijken de overgang van individualisme (ik denk, ik zeg, ik doe, enz.) naar gemeenschappelijk belang (wij denken, wij zeggen, wij doen, enz.). Door deze waarden maken we de overgang van 'ik' naar 'wij'. 

Respect voor de ander. Om elke dag beter te leven, is het belangrijk om de ander te respecteren: men moet kunnen anticiperen op de verwachtingen van de ander. Dit heeft direct betrekking op onze medewerkers, onze klanten en onze leveranciers. Respect voor de ander, dat betekent in de eerste plaats beleefd zijn, maar het is vooral begrip hebben voor zijn verwachtingen en hieraan tegemoet komen. Het gaat erom dat wij elkaar leren kennen op alle niveaus van de onderneming. Ik respecteer u en in ruil daarvoor verwacht ik respect van u. Wij ervaren wederzijds vertrouwen.

Empathie. Het gaat erom om het vermogen om te luisteren te ontwikkelen. De ander is een partner. Door naar hem of haar te luisteren, begrijp ik wat zijn of haar verwachtingen en grenzen zijn. Door empathie kan men anticiperen op de verwachtingen van de ander. Deze waarde voorkomt vruchteloze discussies en conflicten. Door empathie kan men de zaken benoemen en transparant zijn. Ik luister naar uw verwachtingen en ik herken ze. Wij zullen samen handelen.

Toewijding. Samenwerken betekent een gemeenschappelijk leven leiden. Er is geen enkel werk waarbij er geen sprake is van spanning of een conflict. Dankzij toewijding kunnen problemen op de lange en kortere termijn worden gepland. Toewijding is de garantie van betrokkenheid, van een inspanning die streeft naar een soort perfectie. Ik weet dat dit een probleem is, u krijgt de garantie dat ik me inzet om het met u op te lossen. Wat wij ondernemen, gaan wij tot een succes maken.

Het respect voor de regels. Elke onderneming moet de regels respecteren en regels opstellen. Zo zijn wetten algemene regels, die kunnen worden overtreden. Wat een onderneming betreft, moeten er regels worden opgesteld opdat een ieder weet wat hij moet doen en binnen welke grenzen. Dit is des te belangrijker in een bedrijf dat beschikt over productieketens. Een ieder moet de regels respecteren en indien mogelijk, bijdragen aan de verbetering ervan. De regel is niet dwingend maar een manier om veilig te leven. Ik respecteer de regels en dus kun jij dit resultaat verwachten op dat moment.